Warmińsko-mazurskie na forum - skomentuj

Dodaj zdjęcie obiektu z województwa do albumu

Dobre Miasto (niem. Guttstadt) to miasteczko położone przy trasie wiodącej z przejścia granicznego w Bezledach i Bartoszyc do Olsztyna. Przejeżdża tu dziennie kilka tysięcy samochodów. Charakterystycznym elementem miasta i jego wizytówką jest baszta z bocianim gniazdem, położona tuż przy głównej trasie.

Wcześniej na wyspie, w ramionach rzeki Łyny istniała pruska osada. W roku 1234 na terenach podbitych przez Krzyżaków, utworzona została Diecezja Warmińska. W roku 1329 Dobre Miasto otrzymało prawa miejskie. Dogodne warunki obronne miejscowości wzmocnione zostały budową murów miejskich (opis poniżej) z bramami i basztami. W 1466 roku za sprawą pokoju toruńskiego Dobre Miasto znalazło się w granicach Rzeczypospolitej. Przeniesiono tu siedzibę kapituły kolegiackiej, co przyczyniło się do znacznego jego rozwoju. Obrabowane i niszczone było podczas okupacji wojsk wielkiego mistrza Albrechta Hohenzollerna w czasie wojny polsko-krzyżackiej w latach 1519-1521, oraz przez Szwedów w roku 1627.

W roku 1772 Dobre Miasto znalazło się pod zaborem pruskim. W 1810 roku zlikwidowana została dobromiejska kapituła kolegiacka. W latach 1865-1896 znajdowała się tu siedziba władz powiatu lidzbarskiego. Na ten czas przypada rozwój miasta, oraz przemysłu. Łagodnie z Dobrym Miastem obeszła się I wojna światowa. Zupełnie inaczej sprawa wyglądała podczas ostatniej wojny, kiedy miasto zostało zniszczone w 65 %. Po jej zakończeniu przystąpiono do odbudowy Dobrego Miasta. W roku 1960 kardynał Stefan Wyszyński przywrócił kapitułę kolegiacką.

Kolegiata dobromiejska jest prawdziwą perłą w koronie. Jest to jeden z najpiękniejszych kościołów na Warmii i jeden z największych. W roku 1347 do Dobrego Miasta przeniesiona została kapituła kolegiacka. Około roku 1359 rozpoczęto budowę nowego kościoła. Prace nad zespołem kolegiackim trwały do roku 1389.

Kolegiata na obrazie z początku XX wieku.

Głównym elementem przypominającego zamek zespołu kolegiackiego jest kościół od strony północnej. Jest to budowla typu halowego o wymiarach 61,5 x 25,5 metra, oraz wysokości 16 metrów. Nad częścią zachodnią wznosi się potężna wieża. Wnętrze kościoła nakryte jest sklepieniami gwiaździstymi. W skład zespołu wchodzą również: pozostałość domu biskupów, zakrystia i brama od strony miasta, oraz budynki mieszkalne kanoników od wschodu. W skrzydle południowym znajduje się Brama Młyńska.

Kolegiata w Dobrym Mieście.

Wewnątrz na uwagę zasługują m. in.: ołtarz główny z lat 1743-1748 autorstwa Krzysztowa Perwangera, ufundowany przez biskupa Adama Stanisława Grabowskiego z rzeźbami męczenników Stanisława i Wojciecha, ołtarz mariacki z około roku 1430, ołtarz Twójcy Świętej z XVII wieku, ołtarz Tron Łaski z roku 1500, oraz ołtarz św. Sebastiana (Madonny Dobromiejskiej) z roku 1642.

W dawnej bibliotece działa dziś muzeum związane z kapitułą kolegiacką. W kolegiacie organizowane są koncerty organowe. Kościół posiada tytuł bazyliki mniejszej, nadany w roku 1989 przez Jana Pawła II. Wyposażenie zespołu zostało niestety zniszczone, lub rozwiezione podczas wojen i w czasie regotyzacji w latach 1872-1882.

Baszta bociania jest reliktem murów miejskich wzniesionych w XIV wieku. Pierwotnie fortyfikacje posiadały trzy bramy: Ornecką, Łąkową i Głotowską. W linii murów kamienic przy baszcie dostrzec można jeszcze pozostałości dawnego założenia obronnego. W latach 1970-1973 za sprawą Stowarzyszenia Społeczno - Kulturalnego "Pojezierze" wykonany został remont i adaptacja Baszty Bocianiej. Oddział stowarzyszenia mieści się w niej do dziś. W baszcie znajduje się też muzeum historii Dobrego Miasta.

Baszta Bociania.

W Dobrym Mieście warto zobaczyć też: neoromański kościół ewangelicki z lat 1830-1834, oraz kościół św. Mikołaja z lat 1736-1741.

Dobre Miasto położone jest przy trasie nr 51, około 25 kilometrów na północ od Olsztyn. (2008)