Pomorskie na forum - skomentuj

Dodaj zdjęcie obiektu z województwa do albumu

Starogard Gdański (kaszb. Starogarda, niem. Preußisch Stargard) jest stolicą pomorskiego Kociewia, sąsiadującego z Kaszubami. Jest drugim pod względem liczby mieszkańców miastem tego regionu (największy jest Tczew) i jednym z największych w województwie (piąte miejsce w czerwcu roku 2008). Leżał w bliskości Bursztynowego Szlaku. Warto zatrzymać się w Starogardzie na kilka chwil i skorzystać z tego, co ma do zaoferowania.

Miejscowość pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w roku 1198 jako Starigrod. Wzmianka dotyczy przekazania grodu Joannitom przez Grzymisława, księcia pomorskiego. W roku 1305 prawobrzeżna część odkupiona zostaje przez Krzyżaków. Oni też w roku 1348 nadali Starogardowi prawa miejskie. Stosunek tutaj do Zakonu nie był zbyt entuzjastyczny, czego dowodem jest wstąpienie miasta w roku 1440 do Związku Pruskiego. Prusy Królewskie powróciły do Polski 1466 roku. Starogard odgrywał ważną rolę w I RP. Odbywały się tu sądy, oraz zjazdy sejmikowe.

W roku 1484 miasto strawił wielki pożar, zaś w II połowie XVII wieku harcowali tu Szwedzi. W roku 1769 miała tu miejsce Konferencja Pomorska. Po I rozbiorze Polski, miasto znalazło się pod panowaniem Prus. Starogard nawiedzały zarazy, wojny i klęski żywiołowe. W 1792 roku pożar oszczędził jedynie farę.

Wiek XIX to rozwój przemysłu, obecnego tu do dziś. W roku 1897 założono w Starogardzie Stado Ogierów. 29 stycznia 1920 do miasta wkroczyły wojska generała Józefa Hallera, przekazując je Rzeczypospolitej. Podczas II wojny światowej w Lesie Szpęgawskim hitlerowcy wymordowali około 7 tysięcy ludzi.

W roku 1950 przemianowano nazwę miasta na Starogard Gdański (wcześniej używano jedynie nazwy Starogard), aby odróżnić je od Stargardu Szczecińskiego i ułatwić pracę ówczesnej poczcie. Dziś Starogard Gdański jest średniej wielkości miastem powiatowym, oraz ośrodkiem kulturalnym i przemysłowym.

Rynek i układ przestrzenny miasta wytyczony został przez Krzyżaków, kiedy prowadzono tutaj prace nad budową osady obronnej. Ta część miasta została wykupiona przez Zakon w roku 1305 od Piotra Święcy. Wcześniej istniał tu folwark i wieś. Obszerny rynek założono na planie kwadratu 107 x 107 metrów. Architektem układu przestrzennego Starogardu był Teodot z Florencji. Do roku 1792 znajdowała się tu niemal jedynie zabudowa drewniana, która spłonęła podczas pożaru. Obecnie rynek zabudowany jest głównie budynkami z XIX i XX stulecia. Kamienice często stoją na fundamentach średniowiecznych.

Rynek starogardzki i jego zabudowa.

Ratusz wzniesiony został na początku XIX wieku na fundamentach dawnej, gotyckiej, średniowiecznej siedziby władz miasta. W roku 1893 został przebudowany.

Ratusz w Starogardzie Gdańskim.

Kościół farny p.w. św. Mateusza pochodzi jeszcze z czasów przedkrzyżackich. Pierwotnie zawierał się w kształcie obecnego prezbiterium. Zakon rozbudował świątynie dodając potężny korpus nawowy. Fara posiada układ bazylikowy. W nawach zachowały się gotyckie sklepienia. Wewnątrz na uwagę zasługuje fresk „Sąd Ostateczny” datowany na połowę XV stulecia. W kruchcie południowej znajduje się kamienna kropielnica. Legenda mówi, że wykuta została z posągu pogańskiego bóstwa Swaroga.

Fara starogardzka.

Pomnik Jana Pawła II przed kościołem farnym w Starogardzie Gdańskim.

Kościół św. Katarzyny położony jest w północno-wschodnim narożniku rynku. Wzniesiony został w roku 1802 na fundamentach świątyni średniowiecznej. Kościół jest trójnawowy i prezentuje styl neogotycki.

Kościół św. Katarzyny.

Kościół św. Katarzyny i fragment zabudowy rynku.

Mury miejskie zaczęto wznosić na polecenie Krzyżaków w latach 1313-1320. Najpierw otoczono 8,4 hektarowy teren murami obronnymi o szerokości około 2 metrów i wysokością dochodzącą do 5 metrów. Za budulec posłużyła cegła, a fundamenty wykonano z kamienia. Dodatkowym elementem obrony była fosa. W latach 1338-1340 wzniesione zostały bramy i baszty. Do naszych czasów zachowały się baszty: Gdańska, Narożna, Tczewska, i Wodna, oraz fragmenty murów. Na szczególną uwagę zasługuje najlepiej zachowana Baszta Gdańska. Strzegła wjazdu przez Bramę Gdańską.

Baszta Gdańska.

Inne obiekty warte uwagi w Starogardzie Gdańskim to: młyn i pałacyk Weicherta, stado ogierów, koszary, kościół św. Wojciecha, synagoga, oraz neogotyckie budynki użyteczności publicznej. Większość zabudowań datowana jest na XIX wiek.

Starogard Gdański położony jest w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 22. (2008)